Diyarbakır Hamam Arayanlara Derlediğimiz Rehber Listesi

Diyarbakır hamamları dendiğinde akla gelen ilk şey, bazalt surların arasından süzülen ışığın kubbe deliklerinden döküldüğü o kendine özgü atmosferdir. Diyarbakır, tarihi boyunca birçok medeniyetin izlerini taşıyan ve bu mirasın parçalarından biri de şehrin dört bir yanına yayılmış tarihi hamamlar olan bir kenttir. Sur içinde bulunan bu hamamlar, kentin her bölgesinde yapılmış olup Çardaklı, Paşa, Cıncıklı, Kadı, Vahap Ağa, Deva ve Melek Ahmet Paşa hamamları günümüze ulaşan yapılar arasındadır. Söz konusu hamamlar 16. ve 17. yüzyıllarda inşa edilmiştir. Bu yazıda, Google Places kayıtları ve kullanıcı yorumları üzerinden Diyarbakır’da hamam arayanların değerlendirebileceği mekanları derliyoruz.

Yeni Paşa Hamamı (Behram Paşa Hamamı)

Osmanlı zamanında Diyarbakır’ın o dönemki valisi Behram Paşa tarafından yaptırılan bu hamam, halk arasında “Paşa Hamamı” olarak da biliniyor. Behram Paşa Vakfı’na ait olan yapı, cami, mescit ve medrese ile birlikte 1564-1567 yılları arasında inşa edilmiş. Evliya Çelebi, hamamı “göz alıcı mermerleriyle” övmüştür. Bir kullanıcı yorumunda, hamamın Gazze ve Kudüs’ten getirilen ustalarla yapıldığından ve Şam ile Mısır’daki hamamlarla yarıştığından söz eden Evliya Çelebi aktarımlarına yer verilmiş. Hamam, kuzey-güney yönünde dikdörtgen planda konumlanmış olup güney tarafında erkekler için, batı yönünde kadınlar için olmak üzere iki kapısı bulunuyor. Fatihpaşa Mahallesi, Paşa Hama Sokak, Sur ilçesinde bulunan bu yapı, Google’da 4.7 puan ve 18 yorumla kayıtlı. Yorumlarda öne çıkan tema, hamamın mimari yapısının korunmuşluğu ve Evliya Çelebi dönemine uzanan tarihsel ağırlığı.

Kadı Hamamı

İpariyye Hamamı ve Eşbek Hamamı olarak da bilinen bu yapı, vakfa ait Kadı Camii’nin 1543-44 yılında yapılmasıyla eş zamanlı olarak inşa edildiği düşünülüyor. Kareye yakın plandaki soğukluk bölümünde dairesel bir havuz yer alırken, soğukluk kubbesi sekizgen kasnak üzerine oturtulmuş ve Diyarbakır’daki diğer hamamlardan farklı olarak kagir bir fener barındırıyor. Ziya Gökalp Mahallesi, Yalçın Sokak No:11, Sur ilçesinde konumlanan hamam, Google’da 4.6 puanla yer alıyor. Tüm mekanlarıyla günümüze ulaşan hamam, halihazırda herhangi bir işlev ile kullanılmıyor; ancak kullanıcı yorumlarında yapının tarihi doku olarak değerli bulunduğu ve restore edilerek bir işletmeye dönüştürülme planlarının konuşulduğu görülüyor. Güneydoğu Anadolu’nun diğer tarihi hamamlarını merak edenler, bölge genelindeki hamam mimarisini karşılaştırmalı olarak inceleyebilir.

Diyarbakır Hamamı

Bağcılar Mahallesi, Aram Tigran Caddesi üzerinde, Özay 3 Sitesi B Blok altında hizmet veren bu mekan, modern anlayışla faaliyet gösteren bir hamam. Ziyaretçi yorumlarında buhar odası ve sıcak su bölümünün birlikte değerlendirildiği, kese ve köpük hizmetinin sunulduğu ifade ediliyor. Google kayıtlarında 4 puanla 387 yoruma ulaşmış olması, kentte sıklıkla tercih edilen mekanlardan biri olduğuna işaret ediyor. Bir kullanıcı, sabun, havlu ve şort dahil çeşitli malzemelerin dahil olduğunu belirtirken, başka bir yorumda personelin ilgisinden olumlu şekilde söz edilmiş. İletişim için 0535 334 99 76 numarası kayıtlarda mevcut.

Diyarbakır Termal Sauna ve Hamam

Muradiye Mahallesi, Gürsel Caddesi, Kaynarca Apartmanı altında faaliyet gösteren bu mekan, yorumlarda sıklıkla kese hizmeti bağlamında değerlendiriliyor. Kullanıcı geri bildirimlerinde “Diyarbakır’da tek adres” ifadesini kullananlar var; bu da mekanın kentteki hamam arayışında belirli bir konuma sahip olduğunu düşündürüyor. Google’da 4.1 puanla 191 yorum almış. Yorumlar arasında masaj ve hamam bölümlerinin birlikte sunulduğunu belirten paylaşımlar mevcut. Detaylı bilgi almak isteyenler 0532 415 17 06 numarasını kullanabilir.

Çardaklı Hamam

Diyarbakır’ın Sur ilçesinde yer alan Çardaklı Hamam, 1520-1540 tarihleri arasında inşa edilmiştir. Evliya Çelebi Seyahatname’sinde bu hamam için “yapanın kim olduğu malum değildir, ama temiz ve aydınlık bir hamamdır” ifadesini kullanır. Hamamın soğukluğu kare planlı olup iki bölümden oluşurken, sıcaklık bölümü yıldız plan tipinde altı eyvan ve altı halvetten meydana gelir. 1999 yılında Kültür Bakanlığı tarafından kamulaştırılmıştır. Dabanoğlu Mahallesi’nde, Kadı Camii Sokağı ile Tuzlu Sokak arasında konumlanan yapı, Diyarbakır’daki hamam mimarisinin plan çeşitliliğini göstermesi bakımından önemli bir örnek. Halihazırda aktif hamam hizmeti sunmasa da mimari yapısı incelenmeye değer bir konumda duruyor.

Deva Hamamı (Hamam-ı Kebir)

1540’ta Hüsrev Paşa’nın vakfı olan Hamam-ı Kebir, zamanla “Deva Hamamı” olarak anılmaya başlanmıştır. 500 metrekarelik geniş bir alanı kaplayan hamam, iki girişli dikdörtgen planlı yapısıyla öne çıkıyor; sekiz köşeli kubbesi ve tromplarla desteklenen yapısı da Diyarbakır’ın önemli tarihi yapılarından biri konumuna taşıyor. Günümüzde yıl boyunca Diyarbakırlı sanatçıların eserleri, müzik dinletileri ve kültürel programlar düzenlenen bir mekan olarak kullanılıyor. Sur içinde yer alan yapı, hamam işlevi görmese de Diyarbakır’ın Osmanlı dönemi sivil mimarisini tanımak isteyenler için ziyaret edilebilecek bir konum.

Diyarbakır’ın hamam geleneği, kentin tarihsel katmanlarıyla doğrudan bağlantılı bir konu. Diyarbakır ve çevresinde hakkında veri bulunan 30 hamamdan yalnızca 14’ü günümüze ulaşabilmiş durumda. Bu yapıların bir kısmı restoran, kültür merkezi gibi farklı işlevlerle yaşatılırken, bir kısmı da hala hamam olarak faaliyet gösteriyor. Vatandaşlar hala Sur içinde ve diğer ilçelerde bulunan hamamları sıklıkla ziyaret ederek hamam kültürünü sürdürmeye devam ediyor. Hamam seçiminde tarih ve mimari dokuyu önceleyen ziyaretçiler ile günlük kese ve köpük hizmeti arayanlar farklı tercihler yapabilir. Her iki yaklaşım da Diyarbakır’ın sunduğu seçenekler arasında karşılık buluyor.